Hệ thống phanh đóng vai trò quan trọng trong quá trình xe vận hành, đảm bảo phương tiện giảm tốc hoặc dừng hẳn một cách chính xác. Tương tự các linh kiện khác, bảo dưỡng phanh xe ô tô định kỳ là điều cần thiết giúp giữ an toàn tối đa khi điều khiển xe. Vậy khi nào nên thực hiện bảo dưỡng hệ thống phanh? Xem ngay bài viết sau đây.

1. Vì sao cần thực hiện bảo dưỡng phanh xe ô tô định kỳ?

Kiểm tra và bảo dưỡng phanh xe theo đúng khuyến nghị của nhà sản xuất xe mang lại nhiều lợi ích như sau:

• Đảm bảo phanh hoạt động tốt, ổn định.
• Giúp lái xe an toàn vì có thể giảm tốc hoặc dừng lại theo ý muốn.
• Tăng tuổi thọ cho linh kiện.
• Phát hiện sớm các vấn đề bất thường để sửa chữa hoặc thay thế kịp thời.

Hệ thống phanh là hạng mục bảo dưỡng quan trọng không thể bỏ qua.

2. Các tác nhân gây hại cho phanh xe phổ biến

Trong quá trình sử dụng xe, bùn đất, nước hoặc bụi bẩn có thể lọt vào các ngóc ngách của bộ phận thuộc hệ thống phanh. Nếu không thực hiện vệ sinh kỹ càng hay bảo dưỡng định kỳ thì những chi tiết bên trong hệ thống phanh có thể bị gỉ sét, khiến xe vận hành kém linh hoạt.

3. Khi nào nên bảo dưỡng phanh ô tô?

Theo khuyến nghị của nhà sản xuất xe, người lái nên thực hiện bảo dưỡng hệ thống phanh định kỳ sau mỗi 50.000 – 100.000 km di chuyển.

Tuy nhiên, vì điều kiện sử dụng phương tiện thực tế khác nhau (như tần suất hoạt động, số lần đạp phanh, đặc điểm địa hình và thời tiết…) chủ xe nên dựa vào những dấu hiệu nhận biết phổ biến sau đây để xác định thời điểm bảo dưỡng:

• Phanh có tiếng ồn khó chịu: Đây là biểu hiện phổ biến nhất mỗi khi phanh bị hư hỏng như má phanh mòn hoặc bị lỏng, mâm phanh lỏng lẻo….
• Xe bị rung lắc mạnh khi đạp phanh: Bên cạnh tiếng ồn chói tai, mỗi khi nhấn bàn đạp phanh, xe còn rung lắc cực mạnh dù không đi trên các cung đường gồ ghề, nhiều vật cản.
• Phanh không nhạy: Khi muốn dừng lại hay giảm tốc, người lái phải đạp bàn đạp sát sàn mới ăn phanh và đôi khi dù đạp hết cỡ nhưng xe vẫn không dừng như mong muốn. Nguyên nhân có thể do thiếu dầu phanh, má phanh bị mòn, khe hở má phanh không đúng chuẩn…

Phanh không nhạy là dấu hiệu cảnh báo hệ thống phanh gặp vấn đề, cần kiểm tra và bảo dưỡng sớm. (Nguồn ảnh: CarTimes)

• Xe bị lệch hướng khi phanh: Nếu nhấn bàn đạp phanh, xe bỗng lệch hướng sang trái hoặc sang phải mặc dù người lái không xoay vô lăng thì có thể hệ thống phanh có vấn đề. Lý do thường gặp của hiện tượng này là má phanh dính dầu, dầu phanh bị tắc, xy-lanh bị hỏng…
• Dầu phanh bị hao nhanh chóng: Tuy dầu phanh hao mòn sau một thời gian là điều hiển nhiên, nhưng nếu mức dầu giảm xuống nhanh bất thường (vì ống dẫn dầu bị rò rỉ, xy-lanh bị hỏng…) thì bạn nên bảo dưỡng phanh ô tô ngay.
• Phanh bị nặng, cứng hoặc kẹt: Trái với trường hợp phanh không nhạy chính là cảm giác cứng, nặng hoặc bàn đạp bị kẹt mỗi lần đạp phanh, nguy hiểm hơn là có một lực đẩy ngược chân phanh trở lại bàn chân. Đây là dấu hiệu cảnh báo hệ thống phanh ô tô đang gặp lỗi.

4. Các hạng mục bảo dưỡng phanh ô tô cơ bản

Tất cả hạng mục cần kiểm tra và bảo dưỡng cho hệ thống phanh xe gồm:

• Kiểm tra hành trình tự do bàn đạp phanh có duy trì khoảng cách đạt chuẩn hay không.
• Kiểm tra hoạt động của hệ thống phanh có nhanh nhạy không.
• Kiểm tra má phanh như độ dày má phanh, tình trạng má phanh…
• Kiểm tra cao su chụp bụi còn nguyên vẹn không (nếu bị rách thì phải thay mới).
• Kiểm tra đường ống phanh có đứt, gãy hay vỡ ở đâu không (nếu có thì sẽ thay mới).
• Kiểm tra mức dầu phanh còn bao nhiêu (nếu thấp hơn mức khuyến nghị thì sẽ châm thêm).
• Kiểm tra đĩa phanh có cong vênh hay biến dạng không (nếu có thì nên thực hiện thay thế sớm).
• Kiểm tra piston phanh có hoạt động tốt không.
• Tra mỡ silicon và mỡ đồng vào các vị trí quan trọng trong hệ thống phanh.
• Kiểm tra đèn báo phanh có hoạt động hiệu quả hay không.

5. Quy trình bảo dưỡng phanh xe ô tô đúng chuẩn

Các bước bảo dưỡng hệ thống phanh xe lần lượt như sau:

Bước 1: Kiểm tra tổng quát hệ thống phanh.

• Kiểm tra tình trạng bàn đạp phanh có chắc chân không.
• Kiểm tra bầu trợ lực phanh (là bộ phận khuếch đại lực đạp ở chân phanh) có nặng hay không.
• Kiểm tra chiều cao cần phanh đỗ và đèn báo phanh đỗ.

Bước 2: Kiểm tra hệ thống dầu phanh.

• Kiểm tra tốc độ chảy dầu của tổng phanh.
• Kiểm tra dầu phanh còn nhiều hay ít.

Bước 3: Tháo bánh.

• Thực hiện tháo bánh xe ra khỏi khung bánh.

Tháo 4 bánh xe là điều bắt buộc để kiểm tra toàn bộ hệ thống phanh dễ dàng.

Bước 4: Kiểm tra ống mềm dầu phanh trước.

• Kiểm tra ống dẫn dầu có tình trạng chảy dầu, nứt ống… hay không.

Bước 5: Tháo má phanh, tháo cụm piston – xi lanh phanh bánh xe.

• Kiểm tra tình trạng má phanh có hư hỏng, nứt vỡ hay không.
• Đo bề mặt má phanh hiện tại.

Bước 6: Kiểm tra và vệ sinh má phanh.

• Vệ sinh toàn bộ má phanh bằng dung dịch chuyên dụng.
• Bôi mỡ má phanh vào các vị trí tấm chống ồn, gờ trượt…

Má phanh nên vệ sinh kỹ lưỡng để đảm bảo hiệu suất phanh

Bước 7: Kiểm tra cụm piston và đĩa phanh.

• Kiểm tra cụm piston – xi lanh phanh ở 2 bánh trước có hoạt động ổn định hay không.
• Kiểm tra tình trạng đĩa phanh có bị sọc, mòn không đều… không.

Bước 8: Lắp má phanh, lắp cụm piston – xi lanh phanh 2 bánh trước.

• Lắp má phanh trở lại vị trí ban đầu.
• Sau đó lắp tiếp cụm piston – xi lanh phanh cho 2 bánh trước.

Bước 9: Kiểm tra ống mềm dầu phanh sau.

• Kiểm tra ống mềm dẫn dầu có bị chảy dầu và nứt vỡ hay không.

Ống mềm dầu phanh là một trong những bộ phận quan trọng khi bảo dưỡng phanh. (Nguồn ảnh: Internet)

Bước 10: Tháo tang trống phanh sau.

• Lần lượt pháo tang trống ở 2 phanh sau.

Bước 11: Kiểm tra và vệ sinh guốc phanh, tang trống.

• Kiểm tra tình trạng guốc phanh (có nhiệm vụ nhận lực từ piston và ép chặt vào trống phanh để tạo ma sát) có hoạt động hiệu quả không. Sau đó vệ sinh guốc phanh.
• Kiểm tra đặc điểm của tang trống và vệ sinh tang trống.
• Bôi mỡ má phanh vào các vị trí tiếp xúc của guốc phanh và mâm phanh.

Bước 12: Kiểm tra piston và tang trống.

• Kiểm tra cụm piston – xi lanh phanh 2 bánh sau
• Kiểm tra tình trạng tang trống có sọc hay mòn không đều không.

Bước 13: Lắp tang trống phanh sau và cụm piston – xi lanh phanh 2 bánh sau.

• Lắp tang trống phanh sau và cụm piston – xi lanh phanh cho 2 bánh sau.

Khi đã kiểm tra xong, tang trống cần được lắp đúng vị trí. (Nguồn ảnh: VietNamNet)

Bước 14: Điều chỉnh phanh đỗ.

• Kỹ thuật viên kiểm tra và điều chỉnh phanh đỗ nếu cần thiết.

Bước 15: Lắp 4 bánh xe.

• Lắp 4 bánh xe trở lại vị trí ban đầu.
• Tiếp theo xiết đai ốc bánh xe đến vị trí mômen xiết tiêu chuẩn.

Bước 16: Kiểm tra khả năng hoạt động.

• Đạp bàn đạp phanh vài lần để kiểm tra hiệu suất hoạt động và đổ thêm dầu phanh (nếu cần).

Nếu dầu phanh ít hơn mức khuyến nghị thì hãy cân nhắc đổ thêm.

Trên đây là tất cả thông tin quan trọng về việc bảo dưỡng phanh xe ô tô. Có thể thấy phanh xe là một trong những bộ phận đặc biệt quan trọng của phương tiện, việc kiểm tra và bảo dưỡng định kỳ vô cùng quan trọng, đảm bảo hiệu suất vận hành bền bỉ, an toàn.